Mi fydd Sianel 62 yn darlledu ar sianel62.com 8PM nos Sul yma a phob nos Sul o hyn ymlaen. Rhagor o wybodaeth am Sianel 62

Mwy dan y categori Cyfryngau ar Y Twll

Oes modd dweud “Hej Hej” heb swnio’n llawen? Mae’n dipyn o her ceisio yngan y ffarwel Llychlynaidd hwnnw heb swnio fel cyflwynydd teledu plant sy newydd lyncu bocs o Smarties glas.

Ceisiwch, os fedrwch chi, ychwanegu dôs o ing a phinsiad o pathos – ynghyd â llygaid llô bach – wrth ddymuno “Hwyl Fawr” bach pruddglwyfus i Borgen (Senedd) – y ddrama wleidyddol o Ddenmarc a fu’n achubiaeth i gynulleidfa sylweddol  o wylwyr BBC Four ganol Gaeaf, ac a orffenodd ei chyfres o ddeg penod nos Sadwrn dwetha’.

Ffarwel felly i Birgitte Nyborg Christensen (Sidse Babett Knudsen), y Prif Weinidog perffaith o amherffaith gyda’i hangel o ŵr a loriodd pawb gyda’i benderfyniad yn y benod ola. “Hwyl” i’r sbinfeistr Machiavelliaidd (oes na deip arall o sbinfeistr?) Kasper Juul (Johan Philip Asbæk), a’i annallu i ddelio â thrallod ei blentyndod. A “Ta-Ra” hefyd i’w gyn-gariad Katrine Fønsmark (Birgitte Hjort Sørensen), y cyflwynydd newyddion brydferth fydde wrth ei bodd yn sicrhau cystal sgŵp ag un Woodward a Bernstein-arwyr y poster All The President’s Men ar wal ei chegin.

Dyma’r gyfres a oedd yn ddigon gwych i’m darbwyllo i ddiodde “buffer-io” niwsanslyd yr iPlayer wrth i mi ddal fyny bob dydd Sul â double-bill y noson cynt (ma’n rhaid i fi sortio’r Di-Wi, asap), ac a greodd genfigen ffordd-o-fyw cwbl afresymol ynof, nes y bu bron i mi wario £250 ar lamplen “Marchysgall” Poul Henningsen, sydd i’w gweld yn goleuo bron pob golygfa.

Yn wir, mae’r “Marchysgall” ar yr un wish-list â’r siwmper o wlanen Ynys Faroe gan Gudrun & Gudrun sydd ar werth am bron i £300 – canpunt yn fwy ers i’r actores Sofie Gråbøl ei ddewis fel iwnifform anffurfiol ei chymeriad eiconig, Ditectif Sarah Lund yn Forbrydelsen (The Killing), y gyfres Ddaneg a ragflaenodd Borgen ar BBC Four – ac a ysbrydolwyd yn rhannol gan y gyfres dditectif Ffrangeg Enrenages (Spiral), sydd hefyd yn darlledu ar BBC Four.
Sut goblyn felly lwyddodd y cyfresi hyn fy hudo i a miloedd tebyg, ac sy di’n gadael ni’n awchu am ragor?
Ar yr arwyneb, roedd Borgen yn sebon slic a safonol gafodd ei chymharu ag un o gyfresi  drama mwyaf llwyddianus yr Unol Daleithiau, The West Wing. Ond mae na gryn dipyn mwy iddi na hynny. Mae Borgen, fel Forbrydelsen, yn un o gynyrchiadau’r cwmni darlledu gwasnaeth cyhoeddus DR sy’n gwario £20 miliwn ar ei chyllid blynyddol o £250 miliwn ar ddrama – swm cymharol fychan sy’n golygu bod rhaid dethol prosiectau’n ofalus. Y mae’r sgriptiau gaiff eu dewis yn allweddol, ac yn llywio gweledigaeth pob cyfres  yn llwyr.

Ymhelaethwyd ar hyn gan erthygl ddiddorol yn y Guardian yn ddiweddar.

The rules are straightforward. Commissioners insist on original drama dealing with issues in contemporary society: no remakes, no adaptations. The main requirement is material for the popular 8pm slot on Sundays. Writers have the final say. [Cynhyrchydd, Camilla] Hammerich said: “We give them a lot of space and time to develop their story. The vision of the writer is the centre of attention, we call it ‘one vision’ – meaning everyone works towards fulfilling this one vision, and very few executives are in a position to make final decisions. I believe this is part of the success.”

Dychmygwch y fath weledigaeth ar gyfer S4C am 8 o’r gloch ar nos Sul! Mae’n wir fod y dramau hyn gryn dipyn mwy herfeiddiol na chyfresi arferol y sianel Gymraeg – yn sicr yn achos Forbrydelsen – ac yn gofyn mwy o ganolbwyntio gan y gwyliwr- ond mae eu  llwyddiant diweddar ar sianel BBC Four (gwyliodd 629,000 o bobol y benod gynta, sef cyfran o 2.6% o’r gynulleidfa a oedd yn gwylio’r teledu rhwng 9-10 y noson honno) yn dangos fod na awch aruthrol am ddrama slic ag iddi gryn dipyn o sylwedd.

Mae hyn oll yn adleisio ffenomenon lenyddol y ddegawd ddiwethaf, sef llwyddiant ysgubol llenyddiaeth Llychlynaidd. Mae blocbysters mawrion Henning Mankell, Jo Nesbø, Stieg Larsson a’u tebyg yn tyrchu – trwy gyfrwg y genre dirgelwch, a’r arwyr Kurt Wallander, Harry Hole, Mikael Blomkvist a Lisbeth Salander – i gyfrinachau tywyll y gwladwriaethau goleuedig hyn sy’n arweinwyr byd mewn cyfoeth, ansawdd bywyd a gwerthoedd rhyddfrydol ac egalitaraidd, gan fynnu atgyfodi hanes amwys y gwledydd hyn adeg – ac yn dilyn – yr Ail Ryfel Byd.

Does ond angen dychwelyd rhai misoedd at drychineb ynys Utøya yn Norwy ar Orffenaf 22 i brofi nad paranoia creadigol fu’n gyfrifol am drioleg byd-enwog Stieg Larsson a gychwynwyd gyda Män Som Hattar Kvinnor (The Girl With The Dragon Tattoo)- cyfres a ysbrydolodd gyfres o ffilmiau yn Sweden, ac adweithiad Americanaidd hynod lwyddianus gan David Fincher yn ddiweddar – ond gyrfa gyfan, tan ei farwolaeth disymwth yn 2004, fel newyddiadurwr ymgyrchol fu’n ymchwilio’n ddi-flino i’r grymoedd tywyll hyn.

Fel nifer yn Norwy, gadawodd y gyflafan honno argraff enfawr ar Jo Nesbø – yr ymchwilydd economaidd a chanwr pync a drodd yn lenor llwyddianus ar ôl dechrau sgwennu am hanes y ditectif alcoholig Harry Hole – ac mae e wedi dweud y caiff y drychineb effaith bendant ar ei sgwennu ef a’i gyd-lenorion yn Norwyam flynyddoedd i ddod.

Y newyddion da i filiynau o’i ddarllenwyr ffyddlon yw fod Nesbø yn benderfynol o barhau gyda chyfres Harry Hole – am gyfnod ta beth, o gofio natur hunan-ddinistriol ei arwr anfarwol. Yn anlwcus i mi, gorffennais The Leopard – y nofel ddiweddara yn ei gyfres ardderchog – er mwyn llenwi’r gwacter yn dilyn diweddglo cyfres ysgubol Forbrydelsen II, gyda’r Harry Hole benwyaidd, Sarah Lund (Sofie Gråbøl) yn y brif ran.

Diolch byth felly am Borgen, am sefyll yn y bwlch – a dychweliad annisgwyl partner Lund, Ulrik Strange, fel Philip Christensen – gwr Birgitte!

Ond be nesa?

I chi, fel fi, sydd yn ysu am ragor, mae 2012 yn gaddo llond trøll o sagas Sgandinafaidd i’n cadw ni fynd ymhell tan y flwyddyn nesa, gan ddechre ymhen rhai wythnosau ar ITV3 gyda drama arall gan DR – Den Som Dræber (Those Who Kill); drama dditectif sy’n archwilio seicoleg llofruddion lluosog yn null Wire In The Blood, gyda phartneriaeth ganolog rhwng Inspector Katrina Ries Jensen (Laura Bach) a Magnus Bisgaard (Lars Mikkelsen – a chwaraeodd yr hottie gwleidyddol, Troels Hartmann yn Forbrydelsen).

Yn dilyn hynny yn y Gwanwyn, bydd BBC Four yn darlledu cyfres a enillodd ganmoliaeth aruthrol yn ei mam-wledydd yn ddiweddar, sef Bron/Broen (Y Bont), cyd-gynhyrchiad rhwng DR â’r cwmni cyfatebol yn Sweden SVT sy’n cychwyn â darganfyddiad erchyll ar bont Orseund sy’n uno’r ddwy wlad – a’r cyntaf o gynllun cyd-gynhyrchu hir-dymor.
Sebastian Bergman, mae’n debyg, fydd y ddrama nesa o Sweden i ddarlledu ar BBC Four, cyn carlamu mlaen at Forbrydelsen III a Borgen II cyn Nadolig 2012.

Methu diodde’r boen o aros tan hynny? Beth am estyn am gatalog diweddara Skandium, penodwch gelficyn eich breuddwydion, a pharatewch Smorgasbord llawn Smørrebrød a Kanelsnegle . Estynwch wahoddiad i griw da o ffrindiau am noson o Hygge – “cwtch” cymdeithasol dros bryd da o fwyd.

A da chi, cofiwch gynnig llwnc destun a “Tak” i’r cyfeillion absennol – y cymeriadau cofiadwy hynny sy’ dros fisoedd llwm y Gaea yn gwmni gwych i ni oll.

Cyfres gyntaf Borgen ar BBC iPlayer

Mae cyfle i weld y rhaglen ardderchog Prosiect: Rhys Ifans ar S4C Clic ar hyn o bryd lle mae fe’n sôn am ei rôl newydd, Y Fadfall yn y ffilm Spiderman newydd, ymysg pethau eraill. Diolch Daniel Glyn am rhannu fideos ychwanegol o sgwrs gyda Rhys Ifans. Dyma un mewn tacsi yn Efrog Newydd am bywyd a gwaith actor ac mae lot mwy ar YouTube.

Nai cymryd bod ti’n cyfarwydd ar y stori yma ynglŷn â Rekekah Brooks, hacio ffonau (wel, ffonia periannau ateb a defnyddio codau rhagosodedig), teulu Murdoch a lladd News of the World fel dafaden.

Ond mae’r amineiddiad yma o Daiwan yn dweud y stori hyd yn hyn mewn ffordd unigryw: ail-ddychmygu Rebekah Brooks fel môr-leidr a’r Murdochs fel siarcod gyda phwerau Star Trekaidd arbennig. Mae rhai momentau gwych mewn dim ond munud. Edrych ymlaen at y fideo nesaf lle mae Brooks yn cwympo yn y môr oer ac mae’r llong Ofcom yn blocio’r llwybr i BSkyB – neu rywbeth.

NMA yw’r cynhyrchydd, mae lot o fideos newyddion eraill fel cyn-eiddo News Corporation arall: Myspace.

Fideo gan Swede Mason.

Dw i’n siwr bod rhai o bobol yn meddwl am deledu poblogaidd fel ffynhonnell o samplau, darnau YouTube a chlips ar-lein yn hytrach na chyfrwng ei hun (mewn bocs yn y cornel). Heh heh. Trafodwch.

Trwy fideobobdydd.

Alys yw drama S4C newydd gyda sgript gan Siwan Jones ac actorion Sara Lloyd Gregory, Aneirin Hughes ac eraill.

Mae Alys yn dechrau nos Sul 23 Ionawr 2011 am 21:00 ar S4C. Croeso i ti cyfrannu erthygl amdano fe i’r Twll. Neu ddechrau blog dy hun a defnyddio’r lluniau yma.

Lluniau: S4C

Dw i’n edrych ymlaen at Pen Talar, y cyfres newydd S4C.

Mae cefnogwr mawr wedi dechrau PenTalarPedia, “casgliad o wybodaeth am bopeth o gwmpas Pen Talar”.

Roedd ychydig o ddirgelwch o gwmpas #rhanidan ddoe. Heddiw mae fideobobdydd wedi dadlennu’r gwirionedd gyda’r fideo ‘ma. Mwynha.

Mae Dan yn actor o’r Unol Daleithiau ac yn ddysgwr Cymraeg newydd. Mae fe eisiau rhan yn yr opera sebon Pobol y Cwm, hoff pawb.

Allai fe bod yn Yr Achubwr S4c?

Mae tudalen Facebook am yr ymgyrch yn bodoli yn barod (gyda 15 cefnogwr yn unig p’nawn ‘ma).

Mae cyfrif Twitter gyda’r enw @rhanidan (gyda 26 dilynwr yn unig p’nawn ‘ma) yn bodoli hefyd.

Dyw’r cynhyrchwyr Pobol y Cwm ddim ar gael am sylw yn anffodus. (Wel, ofynnais i ddim achos dw i eisiau cael ychydig o hwyl gyntaf.)

#rhanidan. Siŵr o fod rhywun yn gwybod…

YCHWANEGOL: Mae popeth yn glir nawr. Ateb i’r cwestiwn ‘Beth yw #rhanidan?’.